Hamza Aktan
Başkent Üniversitesi öğretim üyesi Mutlu Binark, birkaç yıldır özellikle medyada yeni çerçeve, perspektif ve tartışma alanlarına dair önemli derlemeler yapıyor. Yaptığı derlemelerle tartışma alanının genişliğine rağmen alanıyla ilgili hatırı sayılır bir toparlama da yapmış oluyor. İnternet, Toplum, Kültür'de bizi insanlığın giderek daha fazla (mü)dahil olduğu internet aleminin yeni gerçekleri ve bu gerçeklerin izdüşümleriyle tanıştırmıştı. Şimdi de Yeni Medya Çalışmaları'yla internetin çok farklı kullanım alanlarıyla ilgili akademik derlemeyi sunuyor.
On yazardan her biri toplumun farklı katmanlarından, internetin de değişik alan ve imkânlarından tartışma ve analizler içeren on iki makale var kitapta. Mutlu Binark, Halil Nalçaoğlu, Günseli B. Sütçü, Erdal Dağtaş, Mehmet Güzel, Gamze Göker, İdil Soyseçkin, Fatma Tütüncü, Oğuzhan Taş ve Serpil A. Cengiz, bir yandan inceledikleri konuların geniş teorik-akademik arkaplanını sunuyorlar, bir yandan da spesifik olarak o alanın içinden örneklerle tespitler ve yeni tartışmalar yaratıyorlar.
İnternet uzun zamandır üzerinde tartıştığımız, neredeyse tüm iletişim biçimlerin-den daha çok hayatımızı kolaylaştıran başat fenomenimiz. Dolayı-sıyla günlük hayatımızı ve bizi biçimlendirdiği oranda hakkında konuşulması gereken konu ve tabii kapsadığı alan sınır tanımazcasına genişliyor. Yeni Medya Çalışmaları, toplamı itibarıyla bize bu alanın artık pek de kolay bir konu olmadığını, buranın sosyal bilimcilerce ciddiyetle incelendiğini, incelenmesi gerektiğini gösteriyor.
Her derleme kitapta olduğu gibi bunda da her bir makale kendi içinde bir özerklik taşıdığı kadar içinde yer aldığı bütünlükten de parçalar yansıtıyor. Dolayısıyla bir yandan aslında herbiri bir başka kitap konusu olabilecek özgünlükte makaleler giderek kablosuzlaşan evrenimizin çok katmanlı iç yapısından bizi haberdar kılıyor. Yeni Medya Çalışmaları, güncel internet tartışmalarını ve tespitlerini içermesi kadar, iki kutuplu (dünyevi ve sanal) bir sosyolojik okuma imkânı sunmasıyla da kayda değer bir metin olmuş. Kitap bize interneti kullananların gerçek hayatlarının sosyolojisiyle içeri girdikleri andan itibaren yarattıkları veya dahil oldukları sosyolojilerden de haberdar kılıyor çünkü. Bu da okur için önemli bir sosyolojik bilgilenme imkânı anlamına geliyor.
Örneğin, Binark ile Günseli B. Sütçü'nün ortak kaleme aldıkları, yeni orta sınıf gençliğin yeni medya araçlarıyla olan temaslarını inceleyen yazıları hem bugünün gençlerinin teknolojiyle olan münasebetlerini hem de epeydir dönüşmüş olan reel hayatlarının biçimini açık bir şekilde ortaya koyuyor. Bu metinde dinamik bir homo-economicus topluluğun gerçek hayattaki arayışlarıyla içine bilerek girdikleri sanal evrendeki hallerini yazarların özgün tespitleriyle birlikte okuyoruz.
Fatma Tütüncü'nün son dönem politik tartışmalarının esas 'öznesi' Müslüman/dindar kadınların İslami çöpçatan sitelerine olan yönelimleri, bu kanallardaki davranışları ve dolayı-sıyla yarattıkları 'ilginç' manzaraya dair makalesi de sanal evrenin Müslüman mahallesini tanımak adına epeyce önemli. Seslerini duyurmak, itiraz ettikleri meselelerde müdahil olmak isteyen merkez dışı siyasetlerin bu yeni evrende nasıl davranış kodları edindiklerini inceleyen Gamze Göker de, kadın hareketi üzerinden önemli tespit ve izlenimler aktarıyor. Göker, interneti en azından Türkiye kadın hareketi özelinde küçümsemememiz gerektiğini Kadın Kurultayı isimli e-grup örneğini öne çıkararak kanıtlıyor.
Derleme kitaplar hakkında yazarını ikna edici bir tanıtım/eleştiri yazısının çıkması her zaman için zor gelir. Yeni Medya Çalışmaları da doğrusu içerdiği önemli makaleler nedeniyle bu zorluğu yaşatıyor. Yoksa gönül ister ki, Halil Nalçaoğlu'nun lezzetli kaleminden çıkan İnternet ve Görselin İmhası yazısını, Serpil A. Cengiz'in E-terapi incelemesini, İdil Soyseçkin'in net oyunlarındaki cinsiyet rolleri makale-sini, Erdal Dağtaş'ın Midas Gazetesi örneğinden hareketle yazdığı yurttaş-lık haklarının inşasını dert eden yazısı- nı aynı hacimde aktarabilmek. Fakat malumunuz, siber uzam değil, gerçek dünya bu; yerimiz dar, sınırımız belli.
* Kaynak: Radikal Gazetesi
* Yayın tarihi: 14/03/2008
http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalEklerDetay&ArticleID=860483&Date=25.07.2010&CategoryID=40